BALKANSKE PREMIJREKE:Pre ANE BRNABIĆ na ovim prostorima još JEDNA ŽENA vodila je VLADU

Ana Brnabić je dobila drugi mandat za sastav nove vlade,a mnogi smatraju da je baš ona prva koja će u istoriju ući kao predsednica Vlade Srbije, ali postoji  jedna žena koja je na mestu prve predsednice vlade bila još u velikoj Jugoslaviji.

 Brnabić možda jeste prva u novijoj istoriji koja je vodila Vladu Srbije, ali na čelo jedne vlade nekada zajedničke države, još 1982. godine postavljena je Milka Planinc.

Ona je bila jedina žena na čelu Saveznog izvršnog veća koje je ekvivalent današnjoj Vladi. Milka Planinc je u istoriju ušla kao prva premijerka neke socijalističke zemlje do tada. 

Prva žena predsednik vlade nekadašnje Jugoslavije, umrla je 2010. godine na današnji dan , u Zagrebu.

Planinc je bila poreklom  Hrvatica, postavljena na čelo SIV-a 1982. godine i  kako su pisali njeni savremenici, republička rukovodstva verovatno nisu očekivala da će jedina žena u SIV-u biti  tako strog predsednik. Svetski mediji su je poredili sa njenom savremenicom, tadašnjom premijerkom Velike Britanije Margaret Tačer,   s kojom je delila i nadimak “gvozdena lejdi”.

Milka Planinc bila je premijerka države od 1982. do 1986 godine. Njen mandat je značajan po donošenju Dugoročnog programa ekonomske stabilizacije.
 
Rođena je u Drnišu 1924, a već se 1930. njena porodica preselila u Split, gde je živela do 1947. U Drugom svetskom ratu pristupila je partizanima. Rat je završila kao komesar čete za vezu XI dalmatinske brigade i imala je čin poručnika.
 
Na čelo Centralnog komiteta saveza komunista Hrvatske došla je 1972.  Povodom vesti o njenoj smrti, mediji u Hrvatskoj su  te godine podsetili  da je Planinc ostala u sećanju po politivi “velike štednje” koju je vodila na čelu savezne jugoslovenske vlade,.

Milka Planinc je, kada je stupila na dužnost u Beogradu, zbog devizne nelikvidnosti cele države uvela drastične restrikcije uvoza i deviznog odliva. Najčuvenije su bile mjere zavođenja takse na izlazak iz Jugoslavije i vožnja po sistemu par - nepar na registracionim tablicama uz bonove na benzin, plus limitiranje korišćenja deviznih računa.
 
Politika restrikcije Milke Planinc još tada je pretrpela žestoke kritike sa tadašnje liberalne strane, ali i iz tabora komunističkih konzervativaca.

Liberalna, protržišna struja među jugoslovenskim ekonomistima tada je stalno naglašavala da se problemi proizvodnje ne mogu rešavati restrikcijama potrošnje i da je u jednoj siromašnoj zemlji i inflacija bolja od stagnacije koja neminovno prati politiku restrikcija.

Njena politika “velike” štednje nije zapamćena kao slavan period u istoriji nekadašnje Jugoslavije.

Poslednja izjava Milke Planinc koju javnost pamti je o raspadu bivše Jugoslavije, zemlje čijom vladom  je predsedavala, a tim  povodom ona je rekla da joj je “u jdnu ruku žao što se raspala nekadašnja velika država, jer je to bila dobra ideja ”, ali je dodala  da joj “nije žao kada je videla šta se dogodilo”.

Ona je rekal da je “Ustav iz 1974. skrojen tako što se razmišljalo  i svesno i podsvesno o tome da bi  tu državu trebalo pripremiti za raspad, ali ne takav kakav je usledio”. Planinc je tom prilikom kazala da je i sama učestvovala u kreiranju tog Ustava, pišući amandmane i predloge.  

Pored Milke Planinc i srpske premijrke Ane Brnabić, do sada, jedina žena na ovim prostorima koja šefuje jednom vladom je Željka Cvijanović, predsednica vlade jednog enitieta u Bosni i Hercegovini –Republike Srpske.

(Glas javnosti/O.M.)

SKINI APLIKACIJU