logo
- Glas javnosti (http://www.glas-javnosti.rs)

Kamioni, avioni...

„Crno-bele“ novinske fotografije, na kojima nasmejani drugovi proleteri ponosno poziraju sa sedišta još „vrućih“ traktora, a potom i masovna otpuštanja i napuštene radničke hale, svima su uglavnom prve asocijacije na beogradsko naselje Rakovica. Sad, jeste da su prvi kamion u Kraljevini Srbiji proizveli upravo rakovički radnici, da su 1927. godine iz ondašnjih fabrika izašli prvi avionski motori, 1949. godine i prvi traktor posleratne Jugoslavije, a potom 1996. godine i prvi ekološki traktor u Srbiji...
Sve to stoji, ali u naselju ušuškanom među brdima i brežuljcima postoji još mnogo kulturno-istorijskih znamenitosti, koje serijom predavanja, pod nazivom „Stara Rakovica i njeno nasleđe“, od zaborava pokušava da otrgne grupa profesora predvođena dr Vidojem Golubovićem. Sastanak sa građanima je, ne slučajno, upriličen u Centru „Balašević“.

- Vraćamo se u period od pre stotinak godina, kad je grad živeo i disao u kafanama. Prvi sajam knjiga organizovan je u kafani, čak je i skupština jedno vreme zasedala u kafani... I na ovom prostoru, tik pored manastira Svetog arhangela Mihaila, postojala je svojevremeno manastirska kafana, u koju su svraćali ljudi koji su posećivali manastir. Za ženski manastir u Rakovici inače se povezuje i ime Miloša Obrenovića, koji je tu želeo da napravi zadužbinu, a najraniji podaci iz Rakovice vezani su upravo za ovo versko zdanje. U porti je, po ličnom zahtevu, sahranjen Vasa Čarapić, a jedan period svog života, tokom nemačke okupacije 1941.godine, tu je proveo i patrijarh srpski Gavrilo Dožić. Prošle godine su u selu Rakovica otkriveni stari temelji, a predanje govori da je upravo tu nekada davno bio stari manastir, koji je, pred naletom Turaka, docnije premešten u naselje-objašnjava Golubović.
Sama opština zauzima površinu od 3.036 hektara, a ime joj se prvi put pominje u turskom popisu stanovništva iz 1560. godine. Do 1952. godine, Rakovica je pripadala raznim rejonima, da bi ponovo postala samostalna opština 1974. godine.

- Malo je poznato da je, krajem 19. i početkom 20. veka Rakovica bila jedno od najpopularnijih beogradskih izletišta. Po jezeru, koje se nalazilo u Kijevu, na mestu današnje tramvajske okretnice, nekada su plovili čamci, a u kafani na njegovoj obali šepurile su se gradske dame. Najraniji podaci o ovom naselju vezani su za austrijskog geologa Feliksa Kanica, koji je iz Srbije pisao živopisne priče - počinje predanje dr Vidojević, dodajući da, brojna arheološka nalazišta na području Rakovice svedoče o tome da su tu nekoć živeli Rimljani i Mađari.

Prvo naselje na ovim prostorima bilo je selo Rakovica, koje se svilo oko Rakovičke reke, koja i dan- danas protiče opštinom, dok je Resnik u to vreme bio najnaseljenije i najnaprednije mesto, koje je još davne 1870. godine imalo školu- jednu od najstarijih u Beogradu.[ antrfile ]

Uz prirodne lepote Topčidera i Košutnjaka, nekad popularni Pionirski grad mogao bi, uz malo ulaganja, ponovo da postane utočište za beogradske mališane. Starijim Rakovčanima još je u živom sećanju vreme kada je, oko Košutnjaka, vozila Pionirska železnica, na kojoj su svi, od konduktera do šefova stanice, bili klinci.

Na opštini premreženoj rekama i potocima, nalazi se i Miljakovački izvor, koji već godinama važi za najčistiji u prestonici, a Rakovica se može pohvaliti i jednim od deset beogradskih jezera. Oaza netaknute prirode, jezero Pariguz, nalazi se na granici između Resnika i Stare Rakovice.

- Legenda kaže da su se, baš u blizini jezera, svojevremeno sukobili Srbi i Turci, te da su Srbi dobro potprašili u zadnjice Turcima sav barut što su imali. Turci, nemajući kud, baš su se na ovom jezeru prali od krvi i baruta, te jezero u narodu dobi ime Pariguz. Tim delom opštine prolazi i Topčiderska reka, koja ima fenomenalnu rudarsku istoriju. Malo je, recimo, poznato da je jedan Đorđe Vajfert, čovek čije se ime kod nas uglavnom vezuje za pivo, ovde svojevremeno počeo da istražuje rudno bogatstvo Rakovice- objašnjava dr Golubović.

O starim vremenima svedoče i dan danas živopisna imena nekadašnjih delova rakovičke opštine- „Kamen“, „ Školjka“, „Svi izginuli“, „Kupusište“,“Stare krečane“, ali i mnoštvo tajni, koje kriju neistraženi podzemni prolazi Agaruše, Pionirskog grada, kao i napušteni železnički tuneli, koji još postoje u blizini opštinskog zdanja.


Pročitajte više na:
http://www.glas-javnosti.rs/clanak/nedelja/glas-javnosti-09-11-2008/kamioni-avioni