nedelja 21. avgust 2011.
RSS
• Srbija •
Početna > Srbija > Meštani vlasnici arheološkog lokaliteta

Meštani vlasnici arheološkog lokaliteta

VRANJE - Najstarija građevina na centralnom Balkanu "Cisterna", iz četvrtog veka pre nove ere, koja je deo hidrotehničkog kompleksa antičkog grada na lokalitetu "Kale" u selu Krševica kod Vranja, i nakon 11 godina iskopavanja nalazi se na zemljištu čiji su vlasnici meštani.

Savetnik Narodnog muzeja u Beogradu Nenad Radojčić rekao je da država od vlasnika još nije otkupila zemlju na kojoj se antički grad nalazi, pa u teoriji oni mogu svakog časa da zatraže da na svojim njivama zasade poljoprivredne useve.

Prema njegovim rečima, zbog značaja lokaliteta za svetsku kulturnu baštinu iz inostranstva ima zainteresovanih za ulaganje u istraživanje i zaštitu lokaliteta "Kale", ali to nije moguće zbog nerešenih imovinskih odnosa sa vlasnicima zemljišta.

- Država sa druge strane nema dovoljno sredstava za kvalitetniju konzervaciju nalazišta u zimskim uslovima zbog čega postoji opasnost da se iskopane građevine oštete - kazao je Radojčić.

Radojčić, koji od početka učestvuje u iskopavanju antičkog grada kod Krševice, naveo je da se "Cisterna" preko zime već petu godinu zbog konzervacije zatrpava zemljom, ali i puni vodom kao i celo nalazište, jer se ispod nje nalazi jak izvor, zbog čega postoji opasnost da se građevine ošteti.

- Lokalitet je od izuzetnog značaja kao najseverniji grad u Evropi koji je bio u sastavu carstva Aleksandra Velikog, a "Cisterna" je bila deo sistema za vodosnabdevanje koji je mogao da snabdeva vodom grad od 5.000 ljudi, što je za tadašnje uslove bilo reda veličine velegrada u našem vremenu - rekao je Radojčić.

Prema njegovim rečima, "Cisterna" je za sada jedinstvena u svetu i ne postoji ni jedan sličan arheološki nalaz sa kime bi mogla biti upoređena i predstavlja antičku građevinu od tesanog kamena sa lučnim svodom dužine deset i širine šest metara, u čijoj izgradnji nije korišćen nikakav vezivni materijal.

Pretpostavlja se da je antički grad na čijem se iskopavanju na lokalitetu "Kale" radi, Damastion koga spominje antički istoričar Strabon kao najseverniji grad u carstvu Aleksandra Velikog, a za koji se smatralo da je izgubljen.

- O kom se tačno gradu radi znaćemo kada bude otkriven neki pisani zapis, što očekujemo da bude pronađeno tokom iskopavanja akropole na brdu iznad Krševičke reke, gde su se nalazile javne ustanove i vojne kule, ili podgrađa gde je živelo stanovništvo - rekao je on.

Do sada je na ovom lokalitetu pronađeno više od 3.000 potpuno očuvanih ili detaljno rekonstruisanih keramičkih predmeta, preko 10.000 fragmenata posuda i veći broj srebrnih novčića sa likom Aleksandra Velikog i Filipa Drugog.

Ovogodišnje radove na lokalitetu "Kale", koje vrše stručnjaci Arheološkog instituta i Narodnog muzeja u Beogradu, kao i Narodnog muzeja u Vranju, finansiralo je Ministarstvo kulture sa 2.5 miliona dinara.