nedelja 19. oktobar 2008.
RSS
• Nedelja •
Početna > Nedelja > Bogova voda

NACIONALNA GEOGRAFIJA - MANASTIR BOGOVAĐA

Bogova voda

Iz sećanja na neke davne đačke ekskurzije, manastir Bogovađa se pre nekoliko dana preselio na stranice dnevnih novina širom Srbije. Zainteresovala je narod neobična priča o tome kako je, na poziv igumanije Agnije, policija „gostovala“ u manastiru ne bi li u njemu obila sef star 250 godina.

Vest o obijanju kase bila je dovoljna da se Srbija podseti na Bogovađu i čuje za sedmočlano sestrinstvo, koje u ovom ženskom manastiru nadomak Lajkovca živi poslednjih 50 godina.

A sam manastir, kako nam reče Milovan Teovanović, šef informativne službe Eparhije valjevske, jedan je od najvrednijih spomenika kulture u opštini Lajkovac, pa i šire. Ako je verovati predanju, slepi Grgur Branković osnovao je ovaj manastir i u njemu živeo do 1548. godine.

- U Bogovađi se čuva Dabino jevanđelje, a u njemu i zapis Hadži-Ruvimov, u kom piše da je na ruševine manastira Bogovađa sa svojom bratijom 1543. godine došao jeromonah Mardarije Joksimović, postrižnik manastira sa Svete Trojice kod Pljevalja, i na tom mestu podigao crkvu u čast Svetog velikomučenika Georgija - priča otac Teovanović.

U Bogovađi je, kako istorijski spisi pokazuju, ubrzo zaživela prepisivačka delatnost, a tokom 18. veka otvorena je i Bogoslovska škola za obrazovanje svešteničkog kadra. Manastir je od tada preživeo trusnu sudbinu, jer su ga Turci osam puta rušili i palili, 1761. godine je opljačkan, a 1791. godine obnovili su ga Pavle i Jovan Velimirović, spahije iz Jabučja.

ČESMA

Hadži-Ruvim je započeo gradnju nove crkve 1791, a radovi su završeni 1794. godine. Nedaleko od manastira Bogovađa i danas postoji Hadži-Ruvimova česma, za čiju vodu predanje kaže da ima lekovita svojstva, te da umivši se njome, slepi progledaju, a nepokretni prohodaju. Izvor je, navodno, postojao na tom mestu i pre podizanja crkve, a narod je, verujući u njena svojstva, prozvao Bogova voda. Pretpostavlja se da je odatle proistekao i današnji naziv manastira.

- Sadašnji manastir datira iz obnove koja je trajala od 1849. do 1852. godine. Starešina manastira dugo je bio srpski prvak Hadži-Ruvim, koji je krajem 18. veka u Bogovađi vodio školu rezbarstva, ikonopisanja i slikarstva. Pred kraj 1803. godine u Bogovađi je održan sastanak knezova i viđenijih ljudi tadašnje Srbije, na kom je odlučeno da se diže buna protiv Turaka, a Hadži-Ruvim je i pogubljen kao jedan od organizatora uoči Prvog srpskog ustanka - priča otac Teovanović.

U Bogovađi je svojevremeno radio i Praviteljstvujušći sovjet serbski, koji je iz bezbednosnih razloga premešten iz manastira Voljavče i tu zasedao od septembra 1805. godine do oslobođenja Smedereva, novembra iste godine. Manastir je znatno oštećenje preživeo i tokom Prvog svetskog rata, kada je Hadži-Ruvimova biblioteka uništena, a netragom su nestala i manastirska zvona. Gradnja crkve i obnova konaka trajala je od 10. juna do 10. decembra 1816. godine, pod budnim okom glavnog majstora Milutina iz Bosne, a radove je lično nadgledao knez Miloš. 1852. godine završena je nova i veća crkva, koja i danas postoji. U oltaru crkve Svetog Georgija čuvaju se dve velike ikone Hrista i Bogorodice, rađene 1801. godine, a manastir poseduje i jevanđelje štampano u Moskvi 1730. godine.