četvrtak 13. mart 2008.
RSS
• Društvo •
Početna > Društvo > Uz rame Karađorđa i srpske države

DOSIJE: U našoj zemlji živi 15.000 Cincara, koji su stari balkanski narod

Uz rame Karađorđa i srpske države

U naše krajeve iz severne Grčke doseljeni u 18. veku, Cincari su bili osnivači građanskog staleža. Ostavili su dubok trag u istoriji, kulturi i načinu života u Srbiji. Poznati su po zadužbinama

Smatra se da je više od 500.000 ljudi na Balkanu cincarskog porekla i da su se na to područje naselili u 18. veku posle pada i uništenja svoje nezvanične prestonice Moskoplja, grada u severnoj Grčkoj, odnosno današnjoj Albaniji. Na nedavno otvorenoj izložbi pod nazivom „Cincari stari narod Balkana“ u Jagodini, jedan od autora postavke, etnolog i kustos magistar Miodrag Aleksić, objasnio je da je reč o staroj predslovenskoj etničkoj zajednici Balkana „koja nikada u istoriji nije stvorila svoju državu, ali je svojom kulturom, običajima i folklorom veoma doprinela kulturnom prosperitetu drugih balkanskih naroda u čijim su državama živeli“. U skladu sa takvim stavom su i stari zapisi u kojima se govori da su u srpskim gradovima Cincari bili osnivači građanskog staleža i ostavili su dubok trag kao nosioci kulturnog napretka i modernog načina života.

U srpsku istoriju je, tako, kao prvi ministar spoljnih poslova ušao Cincarin Petar Ičko, a svojim neverovatnim ekonomskim konstrukcijama, kroz dva rata Srbiju je proveo finansijski genije Lazar Paču. Hrabrošću u ratovima su se proslavi Cincar Janko i Naum Krnar, pratilac i sekretar vožda Karađorđa. Važno je napomenuti i da je najveći darodavac i sada ugledna dečja klinika u Tiršovoj je zadužbina cincarske porodice Kiki.

Međutim, to nije dovoljno inspirisalo naučnike da se podrobnije bave istraživanjem tog autohtonog naroda.

PRILAGODLJIVI

Cincari su prilagodljivi i tolerantni, iste veroispovesti kao i narodi Balkana, tako da su ostali neprimetni, ma gde se nalazili. Iako su lako prihvatali ime i nacionalnost većinskog naroda sa kojim su zajedno živeli, Cincari su sačuvali svoje posebnosti, želju da ne zaborave svoj maternji jezik, svoju prošlost i sećanje na velike ljude njihovog porekla - iz knjige „Cincari“ Dušan J. Popović

- Istorije balkanskih država su pre svega nacionalne i u njima se malo ili gotovo nimalo ne spominju Cincari i pored važne, istorijske, kulturne i ekonomske uloge - kaže za Glas Dimitrije Nikolajević, predsednik udruženja „Lunjina“. On navodi da je za Cincare posebno uvredljivo što postoje ljudi, pa i čitave institucije na Balkanu koji negiraju Cincare i pored toga što su posebnom preporukom Saveta Evrope iz 1997. godine sve balkanske zemlje pozvane na očuvanje ovog etnosa, koji govori starim romanskim jezikom, nepromenjenim više od hiljadu godina.

I u današnjoj Srbiji Cincari su uglavnom pravoslavno, urbano stanovništvo koje živi u Beogradu i drugim velikim gradovima. Nekada su postojale i naseobine u istočnoj Srbiji koje su bile u vlaškom okruženju.

- Cincara u Srbiji ima relativno malo u odnosu na njihov broj u drugim balkanskim zemljama. Pretpostavlja se da ih ima oko 15.000, što procenjujemo prema evidenciji našeg Srpsko-cincarskog društva koje broji oko hiljadu članova - navodi Nikolajević.

On prenosi utisak ovog po broju malog naroda u našoj zemlji, da nikada nisu uživali institucionalnu zaštitu države i pored toga što su mnogo ulagali i razvoj srpskog društva.

- Najveći dobrotvori su bili Cincari. Danas kada evidentno postoji veliki broj bogatih ljudi, oni se retko odlučuju da deo svog imetka ulože u humanitarni rad, a kamoli da ostave otačestvu zadužbinu. Cincari su to veoma rado radili i pored toga što su došljaci - govori Nikolajević uz napomenu da su ti dobrotvori znali koliko je važan uticaj kulture i znanja na razvoj društva.    

Sutra: Poznati Cincari - donatori i umetnici

Komentari

Nije tacno da Cincari (srpsko ime za pripadnike ovog naroda, ostala imena Armani,Aromuni,Vlasi, Makedo-Romanian, Ulah,...) nisu nikada imali svoju drzavu. U XII i pocetkom XIII veka na teritoriji Tesalije i dela Makedonije (danasnja Grcka) postojala je nezavisna cincarska drzava Valachia

( http://www.allempires.com/forum/uploads/20060923_110152_byzantine_empir.... ).

Ova drzava je kasnije usla u u Dusanovo carstvo, sve dok je 1393 godine nisu okupirali Turci. Vise
podataka moze se naci u Britanskoj Encuklopediji od 1911 godine.

Takodje u periodu 1941-1943 postojala je na teritoriji danasnje Grcke cincarska drzava poznata pod imenom "Principality of Pindus", stvorene pod patronatom fasistickih sila.

Vlasko Bugarsko carstvo Asenovaca i Makedonsku imperiju ( anticku )

evo nekoliko makedonsko anticki imena koji su i dan danas cincarski

Aminta - na cincarskom znaci " pobjeda " , a u ovom slucaju mu dodze Viktor ( viktorija )
Perdika - " shareni "
Himalai - " crna dolina"