ponedeljak 3. decembar 2007.
RSS
• Putovanja •
Početna > Putovanja > Svetinja srpskih kraljeva

KUDA NA IZLET: Manastir Žiča

Svetinja srpskih kraljeva

U manastiru su krunisani Stefan Prvovenčani, Radoslav, Vladislav, Uroš, Dragutin, Milutin i Stefan Dečanski. Za svakog od njih, probijana su nova vrata kroz koja je prolazio samo budući vladar, koja su potom bila ponovo sazidana. Zato je u narodu manastir poznat i kao Sedmovrata Žiča

U pitomoj ravnici, u blizini plodonosnog Ibra, već osam vekova ponosito stoji manastir Žiča i priča o svojoj tragičnoj sudbini. Podizan i rušen, čuvan i napuštan, nadgrađivan i od prijatelja i neprijatelja, manastir danas malo liči na zdanje koje su gradili Stefan Prvovenčani i arhiepiskop Sava, od 1208. do 1215. godine. Po značaju izdvaja se od ostalih naših crkava i manastira, jer je osnovan sa namerom da bude sedište arhiepiskopije i da se u njemu krunišu kraljevi i postavljaju poglavari srpske crkve. Međutim, u burnim vremenima istorija se menjala, ali je ugled Žiče ostao do danas.

U narodu je poznat kao Sedmovrata Žiča, jer su se u manastiru krunisali i ustoličili kraljevi Stefan Prvovenčani, Radoslav, Vladislav, Uroš, Dragutin, Milutin i Stefan Dečanski. A po predanju, prilikom svakog krunisanja probijana su nova vrata kroz koja je prolazio samo budući vladar, pa su potom bila sazidana. Žiča spada u malobrojne omalterisane manastire, a njena tamnocrvena boja, simbol kraljevstva, izaziva radoznalost svih posetilaca. Smatra se da je ime dobila od reči žitča - žito, jer je kraj u kome se nalazi veoma žitorodan.

Žiča se nalazi četiri kilometra južno od Kraljeva, na pola puta do Mataruške banje, a od Beograda je udaljena 180 kilometara. Kompleks se uveliko uređuje da bi zablistao punim sjajem na dan Svetog Simeona - 7. oktobra 2008. godine, kada će se održati centralna proslava povodom osam vekova postojanja. Manastir je posvećen Vaznesenju Gospodnjem, a iz srednjeg veka sačuvane su samo crkva Svetog Spasa i mala crkvica svetog Patra i Pavla, dok su ostale zgrade novijeg porekla. Po svojoj arhitekturi, Žiča pripada raškoj školi, dok je spoljna fasada obrađena na romanski način.

Crkva je jednobrodna sa jednom osmostranom kupolom na kockastom postolju, a ispod spoljne priprate kod zapadnog ulaza, podignuta je visoka kula sa kapelom na spratu. Unutrašnju dekoraciju čine freske koje su slabo očuvane, a najznačajnije se nalaze u glavnom delu crkve. Vredan ansambl čine freske na zidovima prolaza ispod zvonika, gde su naslikani sveci Petar i Pavle, kao i portreti Stefana Prvovenčanog i njegovog sina Radoslava sa darovnom poveljom. Riznica je skoro sasvim opustela u 16. veku, kada su monasi ispred Turaka izbegli u Srem i osnovali manastir Šišatovac. Među nekadašnjim relikvijama najvažnije su bile desna šaka Svetog Jovana Preteče i deo Časnog Krsta, koji se danas čuvaju u Italiji.

Poseta manastiru može da se upotpuni obilaskom starog grada Magliča, a od Žiče je udaljen desetak kilometara. NJegova tvrđava dominira čitavom okolinom i ubraja se među najlepše spomenike srpske srednjovekovne vojne arhitekture. Pretpostavlja se da je izgrađena u 13. veku, između 1324. i 1337. godine, a bila je važno uporište za odbranu manastira Žiče i Studenice. U blizini, na desnoj obali Ibra, podno Stolova i Čemernika, nalazi se i Mataruška banja. Nešto dalje, 23 kilometra jugozapadno od Kraljeva je i Bogutovačka banja, smeštena na obroncima planine Troglav, pa se izlet do Žiče može da obogatiti i posetom ovim turističkim centrima. Ukoliko se ostaje duže, smeštaj nudi hotel „Đerdan“ koji je od manastira udaljen manje od jednog kilometra, ili u samom Kraljevu.