subota 21. februar 2009.
RSS
• Feljton •
Početna > Feljton > Jovan Skerlić

SRPSKI VELIKANI (15)

Jovan Skerlić

RoĐen je u Beogradu, 8. avgusta 1877. godine. Rano ostaje bez majke što za njega, tada školarca u sedmom razredu osnovne škole predstavlja tragičan i nenadoknadiv gubitak koji će imati uticaja na njegov dalji život. Rano je počeo da piše. Prve radove pod pseudonimom objavljivao je još kao gimnazijalac u različitim listovima. Veliki uticaj na mladog Skerlića imao je Vasa Pelagić, s kojim se zbližio u očevom domu gde je Pelagić bio redovan gost. Upravo zahvaljujući Pelagiću Jovan Skerlić će formirati svoja „socijalistička nastojenja“.
Na Filozofskom fakultetu u Beogradu upisuje studije francuske književnosti i teorije literature pri beogradskoj Velikoj školi. Tu će se sprijateljiti sa svojim profesorom Bogdanom Popovićem u kome je Skerlić još kao mladi student pronašao svoj uzor. Uz podršku svog profesora i njegov veliki uticaj ući će Jovan Skerlić „u nauku o književnosti i umetnosti njenog tumačenja“. Tokom studentskih dana objaviće svoj prvi književni ogled o „Otelu“ Vilijema Šekspira, a zatim o delu „Maksim Crnojević“ iz pera Laze Kostića.

POLITIčKO ANGAžOVANJE
Pored književne kritike i započetih studija Jovan Skerlić je bio veoma srčan i aktivan na planu političkog angažovanja. Kao jednom od najaktivnijih saradnika Svetozar Miletić mu poverava mesto urednika kulture u Radničkim novinama. Zbog svog angažmana bio je hapšen i to pod sumnjom da je umešan u pokušaj atentata na kralja Milana.
KAPITALNO DELO
Najviši književni domet Jovan Skerlić je dosegao u svojoj knjizi „Istorija novije srpske književnosti“ (1914). Prema svojim kvalitetima i značaju ovo delo „ostaće trajno veličanstvena naučna i književna tvorevina i istinski ponos naše književne istoriografije.

Na velika vrata u svet književne kritike ušao je Jovan Skerlić s tekstom o knjizi Marka Cara „Moje simpatije“. Upravo posle izlaska ovog teksta Skerliću je kao kritičaru predviđena svetla budućnost.
Po završetku studija, 1900. godine Jovan Skerlić počinje da radi kao profesor pripravnik u gimnaziji u Beogradu, ali sa tog mesta biva ubrzo otpušten zbog svog političkog delovanja. Posle izvesnog vremena vraća se na istu poziciju. Nedugo zatim odlazi u Lozanu, radi usavršavanja kao i završavanja doktorata kod čuvenog profesora Renara koji ga je upućivao u metode proučavanja evropske i naročito francuske književnosti. Takođe, budući da je u Renaru imao istomišljenika po pitanju ideje socijalizma, napajao se novim saznanjima o tokovima savremenog evropskog društva i socijalizma u Evropi. Posle izvesnog vremena provedenog u Parizu, gde se takođe usavršavao slušajući predavanja, Jovan Skerlić polaže doktorsku disertaciju pod nazivom: „Javno mnjenje u Francuskoj prema političkoj i socijalističkoj poeziji od 1830-1848“. Odmah po povratku u Beograd, 1901. godine izabran je za docenta u Velikoj školi za francuski jezik i književnost. Posle godinu dana biva otpušten dobivši službu u Zaječaru. Posle Majskog prevrata dobija stipendiju za jednogodišnji studijski boravak u Parizu i Minhenu. Po uspostavljanju Beogradskog univerziteta postavljen je za vanrednog profesora za srpsku književnost.
Jovan Skerlić je pisao o delima mnogih srpskih i hrvatskih pisaca. NJegova zaostavština sakupljena i objavljena u devet knjiga kritičkih radova pod nazivom „Pisci i knjige“. Takođe, objavljen je i njegov ogled „Dogmatička i impresionistička kritika“. Iz njegove posvećenosti istraživanju naše književne prošlosti nastala je niska „književnih studija“ i „književnih slika“ od kojih su mnoge „imale oblik književnoistorijskih rasprava“.
Velikan srpske književne kritike umro je 15. maja 1914. godine.
Nastaviće se
Knjigu Mile Milosavljević „Srpski velikani“ je objavila izdavačka kuća JRJ iz Zemuna, Dobanovačka 2, tel. 011/2190-286, 3163-804