petak 8. avgust 2008.
RSS
• Feljton •
Početna > Feljton > Srbi - moćni i ratoborni Tribali

Srpski stari vek (20)

Srbi - moćni i ratoborni Tribali

Već smo istakli da se kao najraniji stanovnici Srbije, etnički i narodnosno formirani, pominju u istoriji moćni i ratoborni Tribali. Tribalima antički istoričari imenuju plemena Skita, Trako-Skita, Sigina ili Singa i, ponekad, Trako-Kimbera, Agatirsa-svetih Tirsena, koji naseljavaju erdeljsku ravnicu. Sve njih Herodot svrstava u azijske Sauromate (Sarmate, Srbe). Oni se, u vremenu od DžII veka pre n. e, u različitim vremenskim intervalima, naseljavaju i učvršćuju na prostoru današnje Srbije.

Herodot opisuje dve srpske reke: Angros, Zapadnu Moravu sa Ibrom i Brongos (Strabonov Bargos, rimski Margus), Južnu i Veliku Moravu; Morava je sarmatski naziv i izveden je od imena za more i Moranu (Moran (a), Morena, Vodan), božanstvo smrti koje obitava u vodi. Ovde je reč o biću iz mitologije, koje je prihvaćeno od strane svih Srba i Slovena.

Etimologija ove reči ukazuje na „moru“ (muru), noćnog leptira koji pritiska prsa i siše krv. Augmentativ „morina“ znači veštičina, neudata žena, koja noću mori (ubija) čeljad; „moruština“ znači imati muku od more. Prostor oko obeju Morava zvao se Tribalikon, tribalska ravnica.

Tukidid piše da je kralj plemena Odriza, Sitalk, pokušao da osvoji Tribalikon, ali je u borbi sa Srbima poginuo. Po Strabonu, zemlja Tribala se prostirala na 15 dana hoda od Gornje Strume do Dunava. Docnije, Tribali ratuju sa makedonskim kraljem Filipom II i njegovim sinom Aleksandrom; 334. g. pre n. e, tribalski kralj Sirmos se morao pokoriti Aleksandru, priznati njegovu nadmoć, a njegov pohod na Persiju pomoći odredom konjice.

SVETA  MESTA

Tribale su pokorili Kelti, odnosno njihovo pleme Skordiska. Posle rimskih osvajanja, jedan kraj u Bugarskoj, na zapadu, zvao se Trebalija, gde geograf Ptolomej, na ušću Dunava, stavlja grad Eskus (Oescus, Osijek), kao naselje Tribala. Glavni gradovi i utvrđenja Tribala bili su Singedon, na mestu današnje beogradske tvrđave, Kapedun, današnje Užice, Nesas, Niš, Dostinik, Prijepolje i Bela Palanka. Od svetih mesta, gde su se upražnjavali kultovi, treba pomenuti Trebinje i utvrđenu gradinu, na vrhu planine Trebević, iznad Sarajeva, koja arheološki nije ispitana ni do današnjeg dana!?

Na Rajni i Dunavu Rimljani su privremeno zaustavili seobu naroda, koja je počela početkom I veka. Iranski pastirski i konjanički narodi, sa crnomorske stepe, polako su se pomicali na zapad; poslednji su bili Sarmati, koji su naseljavali prostore od Dona do Volge. Sarmate su, kako smo naveli, činila plemena Anta, Jaziga, istočnih i zapadnih Alana, Roksolana i Aorsa (Arsa ili Raša). Imenice: Ante, Alani i Jazige su sinonimi, jer se na staroruskom jeziku Alani nazivaju Jazigama (Jazuges, Jazyges), odnosno, Jazima, Jasima. Sarmati se, u novoj eri, prvi put spominju u antičkim spisima, kada su zaposeli ravnicu između Dunava i Tise, u doba cara Klaudija (41-54. g.).    

Nastaviće se