petak 26. jul 2013.
RSS

Urađen spisak srpskih vojnika sahranjenih u severnoj Africi

Izvor: Beta |
25. april 2010. 14:30:24

BEOGRAD, 25. aprila 2010. (Beta) - Država Srbija nemarno se ophodi prema vojnickim grobljima i spomenicima kulture u severnoj Africi, jer su izgubljeni popisi i imena vojnika poginulih u Prvom svetskom ratu i sahranjenih u Tunisu, izjavio je danas potpukovnik u penziji Luka Nikolić, autor nedavno objavljene knjige "Srbijo, majko i maćeho". Knjiga koju je izdala Biblioteka "Ljubiša R. Đenić" u Čajetini na 472 strane A4 formata, sa 30 priloga i 150 fotografija i dokumenata, rezultat je petogodišnjeg istraživanja tokom kojeg je Nikolić prikupio više stotina dokumenata ukrštajući srpske, tuniske i francuske arhive. Na 24 vojnička groblja u Tunisu sahranjeno je 3.226 vojnika Kraljevine Srbije. U dokumentima koje poseduju institucije izgubilo se 1.483 imena, a Nikolić ih je pronašao u arhivama i objavio osnovne podatke i grobna mesta na kojima se nalaze. Deo knjige je i jedinstveni spisak sahranjenih srpskih vojnika u severnoj Africi sa do sada najkompletnijim podacima, kao i šema grobnih mesta na najvećem groblju Menzel Burgiba. "Država ne vodi brigu o vojničkim grobljima u Africi, praktično još od 1919, a tokom godina zbog te nebrige nestajali su grobovi, groblja, pa i cele grobne parcele", kazao je Nikolić za agenciju Beta. Istraživanje je počelo kada je posle višegodišnjeg traganja pronašao grob svog dede koji je poginuo u Prvom svetskom ratu, a porodica više od 80 godina nije znala gde je sahranjen. Prema njegovim rečima, iako groblje u Menzel Burgibi gde je sahranjeno 1.790 vojnika, na prvi pogled izgleda u redu, "i kratko istraživanje pokazuje da ga je država oskrnavila i da to krije od javnosti". "Prilikom rekonstrukcije 1980. krstovi sa imenima sahranjenih su skinuti i vraćeni bez ikakvog reda", kazao je Nikolić. Tada je, prema podacima kojima raspolaže, utrošeno više stotina hiljada dinara, a praktično sve što je iz budžeta kasnije uloženo nije namenski trošeno. "Poslednji u nizu slučajeva desio se 2005, posle Pustinjske oluje koja je uništila osam krstova. Ministarstvo za rad i socijalnu politiku uputilo je 16.000 dolara za rekonstrukciju, ali ova sredstva nisu utrošena za popravku jer polomljeni krstovi i dalje stoje pored groblja", naveo je on. Prema podacima iz knjige, država ne zna ni gde su tela 132 vojnika sahranjena na groblju Belvedere u gradu Tunisu. Prema Nikolićevom istraživanju, tela su ekshumirali Francuzi i prebacili ih u jedinstvenu grobnicu. "Francuske arhive govore i da je država Srbija konsultovana o ovom projektu, ali da nikada nije izrazila interesovanje da u poslu učestvuje", rekao je on i dodao da ga je tokom istraživanja iznenadila nezainteresovanost državnih institucija. Kako je naveo, nezainteresovani su bili Ministarstvo za rad i socijalnu politiku u čijoj je nadležnosti briga o vojničkim grobljima, Ministarstvo za spoljne poslove, kao i bivši ambasador Srbije u Tunisu Milorad Jovanović. "Predstavnici države kunu se u tradicije i baštinu i patrotizam, što je krajnje licemerno jer je njihov odnos prema ovom problemu potpuno ignorisanje i zaborav", ocenio je Nikolić. U knjizi "Srbijo, majko i maćeho" detaljno je istoriografski obrađen period od 1914. do 1919, kao i značaj Bizerte, mesta u kojem su se lečili srpski vojnici. "Oni su imali srpsko pozorište, štampariju, radionice i škole, a izdavan je i dnevni list. Ta mesta su zaboravljena i neobeležena", kazao je Nikolić.