petak 26. jul 2013.
RSS

Pre 145 godina osnovana Velika škola

Izvor: Tanjug |
23. septembar 2008. 12:10:40

BEOGRAD, 23. septembra (Tanjug) - Pre 145 godina, 24. septembra 1863. godine, osnovana je Velika škola, a reformisani Licej u Kragujevcu preseljen u Beogradu, u palatu kapetana Miše Anastasijevića, na osnovu tadašnjeg zakona o osnivanju Velike škole. Anastasijević, veliki dobrotvor srpske prosvete i kulture je najveću i najlepšu beogradsku palatu 19. veka je zaveštao "svom otečestvu" za smeštaj školskih i prosvetnih ustanova. Treća zgrada Velike škole, danas Rektorat Beogradskog univerziteta građena je od 1857. do 1863. godine, prema projektu češkog arhitekte Jana Nevole. Najbogatiji čovek u Srbiji tog vremena trgovac Miša Anastasijević (1803-1885) palatu koju je podigao da bude kneževski dvor njegovog zeta Đorđa Karađorđevića i kćerke Sare, a 1863. godine je zaveštao "svom otečestvu". Reformisana Velika škola u Kapetan Mišinom zdanju imala je u Filosofski, Pravni i Tehnički fakultet. U to vreme imala je značajnu reputaciju ne samo u Kneževini Srbiji nego i u evropskim razmerama. Velika škola preimenovana je u Univerzitet 1905. godine donošenjem zakona kojim je propisano otvaranje Medicinskog, Bogoslovskog i Poljoprivrednog fakulteta. Zakon je "zajemčio autonomiju Univerziteta proklamujući da su nastavnici slobodni u izlaganju svoje nauke". Istorija visokog školstva u Srbiji započinje 1808. godine kada je Dositej Obradović osnovao prvu Veliku školu u maloj privatnoj kućici, koja i danas postoji u Gospodar Jevremovoj ulici. Oko 40 polaznika Velike škole, čiji su prvi đaci bili Aleksa Karađorđević, sin vožda Karadzorđa, i Vuk Stefanović Karadžić, pored opštih znanja i nauka, proučavali su i institucije modernih država Evrope, njihov pravni sistem i učili strane jezike i filozofiju. Prva zgrada ubrzo je postala tesna pa je škola preseljena u veću kuću, preko puta, u kojoj je sada Muzej Vuka i Dositeja, gde je radila do 1813. godine, kada je došlo do propasti Prvog srpskog ustanka i povratka Turaka u Beograd. Ukazom kneza Miloša Obrenovića, Velika škola je obnovljena 1. jula 1838. godine osnivanjem Liceja u Kragujevcu, da bi 1863. godine donošenjem zakona o osnivanju Velike škole u Beogradu, nastavila i reformisala rad u Kapetan Mišinom zdanju.