petak 26. jul 2013.
RSS

Obeležena 90. godišnjica smrti Gavrila Principa

Izvor: Beta |
28. april 2008. 16:59:00

PRAG, 28. aprila 2008. (Beta)- U memorijalnom kompleksu austrougarske tvrđave Terezin, a kasnije, za vreme nacista koncentracionom logoru severno od Praga, danas je obeležena 90. godišnjica smrti njenog najčuvenijeg zatvorenika - Gavrila Principa. U pratnji predstavnika Muzeja Terezin, ambasador Srbije u Pragu Vladimir Vereš položio je venac u nekadašnju ćeliju Gavrila Principa, koji je zbog surovih uslova i tuberkuloze u njoj i preminuo. Atentat Gavrila Principa na austrijskog prestolonaslednika Ferdinanda poslužio je kao izgovor za napad Austrougarske na Srbiju, odnosno za početak Prvog svetskog rata. U terezinskoj Maloj tvrđavi robijali su i drugi zaverenici, pripadnici organizacije Mlada Bosna, Nedeljko Čabrinović i Trifko Grabež, ali njih su memla terezinskih zidova, samice i okovi teški 10 kilograma i glad ubili još 1916. godine. U proleće 1915. godine u Terezin prevezena su još trojica osuđena za Sarajevski atentat - Lazar Đukić, koji je od 1917. godine poludeo od gladi, i Cvijan Stjepanović i Ivo Kranjčević, koji su preživeli i rat i surovu terezinsku robiju. Spomen ploča na Principovoj ćeliji na češkom i srpskom jeziku, a i vodiči muzeja podsećaju turiste da je reč o junaku oslobodilačke borbe srpskog naroda, koga su veoma uvažavali i Česi i Slovaci kada su se oslobodili od 1918. godine austrougarske prevlasti. Ka Maloj tvrđavi vodi i Principova aleja, međutim srpski nacionalni heroj nije tu počast dobio lako. Još 1930. godine ministri tadašnje čehoslovačke vlade morali su tokom interpelacija u parlamentu da se brane pred žestokim optužbama da odavanjem počasto čoveku čiji su hici ubili ne samo austrijskog prestolonaslednika već i njegovu suprugu Sofiju u stvari krše zakon slaveći krivično delo i ubice. Za razliku od Terezina gde o svom najčuvenijem zatvoreniku govore u istorijskog kontekstu, u Ferdinandovom zamku Konopište kraj Praga turistički vodiči obično ne propuste priliku da ispričaju priču o ljubavnoj romansi bez premca u tadašnjoj Evropi, jer je prestolonaslednik bio spreman da se zbog lepe češke grofice Sofije Hotkove odrekne i krune. Međutim, tu romasu prekinuo je atentat u Sarajevu.